De Raad van Kerken in Spijkenisse vraagt uw aandacht voor duurzaamheid, waarbij het vooral gaat om het waarborgen van de kwaliteit van leven voor nu en in de toekomst. Kwaliteit van leven heeft te maken met welzijn, waarbij ook aspecten als rechtvaardigheid, welvaart, welzijn en veiligheid een rol spelen.

Binnen de centrale werkgroep Kwaliteit van Leven worden een vijftal werkgroepen actief die zich gaan richten op voedsel, energie, het gemeentelijke milieubeleidsplan, duurzaamheid wereldwijd via contacten met een derde wereldgemeente en eerlijke kleding.

De werkgroep gemeentelijk milieubeleidsplan gaat zich specifiek bezig houden met de locale duurzaamheid in Spijkenisse. Binnenkort wordt er een nieuw Milieubeleidsplan door de Gemeente vastgesteld. In dit plan wordt beschreven hoe wordt omgegaan met geluid, natuur en groen, water en bodem, fijn stof, afval, verkeer en vervoer, duurzaam bouwen, energie, voorlichting, etc. Het doel van de werkgroep is om de (kerkelijke) gemeenschap te betrekken bij de uitvoering van het gemeentelijke duurzaamheidsbeleid en waar nodig de gemeentelijke invulling bij te sturen. Het begrip “denk mondiaal en handel locaal” wordt niet vergeten.

De Derde Wereldwerkgroep wil graag de bewustwording op gang brengen ten aanzien van onze relatie met de Derde Wereld. Onze leefwijze, economisch handelen, consumptie, om maar enkele voorbeelden te noemen, heeft invloed op onze medemens, veraf en dichtbij. Via Kerkinactie wordt een Derde Wereldgemeente geadopteerd en wordt een uitwisselings-programma opgezet.

De energiewerkgroep wil graag de bewustwording op gang brengen en voorlichting geven over de rol van energie in onze samenleving, wereldwijd en dichtbij. Een actueel en technisch interessant terrein, dat gaat van de belangrijke rol van energie in onze maatschappij, de gevolgen van onze energieconsumptie (verslaving) en het gebruik van alternatieve energiebronnen. Natuurlijk wordt er gekeken naar de mogelijkheden om effectief energie te besparen, thuis en in de kerk.

De kledingwerkgroep wil graag de bewustwording op gang brengen omdat in de kledingindustrie wereldwijd veel mis gaat rondom het gebruik van bepaalde grondstoffen (milieu), de fabricage en de wijze waarop arbeiders uitgebuit worden. Door aandacht te vragen voor “eerlijke handel” in de kledingindustrie, door middel van een modeshow (met de Wereldwinkel), wordt hieraan een eerste aanzet gegeven.

De voedselwerkgroep wil graag de bewustwording op gang brengen en voorlichting geven over de rol van voedsel in onze samenleving. Een breed terrein, dat gaat van grondgebruik, verwerken, transport, handel tot verkooptechniek. Milieu en fair trade, gentechnologie, kunstmest en biologische producten, wereldhandel en groente abonnementen, enz., krijgen aandacht. Een eerste aanzet wordt gegeven door een cursus vegetarisch koken.

Green choice
Het Klimaatplan van Kerkinactie en ICCO doet een dringend appèl op iedereen om energiebewust te leven door gebruik te maken van groene energie. In samenwerking met Greenchoice hebben de Protestantse Kerk in Nederland, Kerkinactie en ICCO een aantrekkelijk en milieuvriendelijk aanbod ontwikkeld. Greenchoice levert als enige leverancier in Nederland 100% duurzame energie met Milieukeurmerk van Stichting Milieukeur. Greenchoice garandeert voor onbepaalde tijd de laagste prijs voor groene stroom en groen gas. Een ieder die nu overstapt gaat minder betalen voor zijn energie. Greenchoice doneert 0,25 eurocent per aansluiting per kWh aan het Klimaatplan. Met dit geld wordt geïnvesteerd in duurzame energieprojecten in ontwikkelingslanden.
Meer informatie: www.greenchoice.nl/kerkinactie/

Via Lia Mets en Wim van Egmond leden van de groep Kwaliteit van leven kregen we de volgende bijdrage, met praktische tips:

Welke bedreigingen komen er op ons af?
Laten we enkele van de vele bedreigingen noemen, vele zult u zelf nog wel aan kunnen vullen, vier hoofdlijnen:
1. tekorten aan grondstoffen,
2. tekorten aan energie,
3. bedreiging van ons leefmilieu,
4. inzicht, bewustzijn, mentaliteit en gedrag van mensen.

Tekorten aan grondstoffen en energie:
Onze westerse economieën moeten groeien, er moet daarom meer worden geconsumeerd.
Om deze reden wordt ook de bevolkingsgroei gestimuleerd
Groei vormt de basis van onze economische stelsels.
De voorraden aan grondstoffen slinken daardoor, tekorten ontstaan nu al. Prijzen stijgen enorm.
Grondstoffen en energiebronnen worden nu door een kleine minderheid verbruikt.
Grote markten zijn nog in ontwikkeling, zoals China, en India de vraag neemt explosief toe.
Veel andere landen zien deze ontwikkelingen en zullen deze ook (willen) volgen.
(en waarom zij niet?)
Grote delen van de wereldbevolking ontbreekt het aan goed (drink)water.
Landen zijn druk bezig hun eigen belangen in dit alles veilig te stellen.
Spanningen tussen landen, culturen en religies worden onbeheersbaar groot.
Armoede, ziekte, honger, ongelijkheid, onrechtvaardigheid en oorlogen, oorlogsdreiging nemen toe. Atoombewapening in de wereld neemt toe.

Bedreigingen van ons leefmilieu
Natuur verdwijnt en milieu vervuiling verschijnt zo schrikbarend snel dat we ons er geen voorstelling van kunnen geven. Wouden worden gekapt, berghellingen kaal gemaakt. We zien met eigen ogen welke catastrofale gevolgen dat heeft voor de daar levende mensen.
De gemiddelde temperatuur op aarde neemt toe mede veroorzaakt door de uitstoot van broeikasgassen welke wordt veroorzaakt door ons consumptiegedrag
Er zijn altijd extreme warme en koude perioden geweest op aarde, geleerden zijn het er daarom niet altijd over eens hoe groot onze bijdrage daarin is, maar de bijdrage van menselijke activiteiten is realiteit
Zeeën worden op een zodanige wijze bevist dat de visstand en het evenwicht in de zeeën en oceanen ernstig wordt bedreigd. Door de wijze waarop wordt gevist, wordt ernstige schade aangebracht aan het zee milieu, wat niet zonder gevolgen van de mensheid zal blijven.

Inzicht, bewustzijn, mentaliteit en gedrag van mensen
Het gedrag en de mentaliteit van mensen verandert en over het geheel genomen, maar helaas niet ten goede. Het korte tijd eigen belang viert hoogtij, ten koste van wat ook. Het ontbreekt veel mensen, waaronder leiders in deze wereld, aan bewustwording van de werkelijkheid.

Positieve ontwikkelingen
Maar zijn er dan helemaal geen positieve ontwikkelingen. Ja gelukkig wel:
- Energie transitie, groene energie, waterstof, wind, bio-energie, energie van de zon, aardwarmte, restwarmte van fabrieken en raffinaderijen etc.
- Grondstoffen uit gewassen en door recycling,
- Duurzaamheid in mobiliteit en duurzaamheid van producten.
De wetenschap is met heel veel ontwikkelingen bezig, veel positieve ontwikkelingen, maar ook angstige, zorglijke, niet wetende wat op lange termijn de gevolgen zullen zijn, zoals genetische manipulatie. In elk geval is voor deze ontwikkelingen tijd nodig.
Er is nu op wereldniveau meer aandacht voor dit onderwerp. Maar veranderingen duren lang, heel lang, veel langer dan dat verantwoord is, veel te lang om de bedreigingen het hoofd te kunnen bieden.

Positieve technische ontwikkelingen
Laten we eens enkele praktische technische ontwikkelingen noemen, dicht bij huis, welke direct door ons gebruikt kunnen worden en welke mee zullen helpen tijdwinst te realiseren om de nodige (politieke) ombuigingen tot stand te brengen.
- Zonneboilers voor warm water,
- Zonnecollectoren voor elektriciteit,
- Gebalanceerde ventilatiesystemen met warmte terugwinning,
- Dubbel- of zelfs trippel glas voor warmte isolatie,
- Geïsoleerde spouwmuren, vloeren en daken,
- Hoog rendement (HR) ketels voor de centrale verwarming en nu ook gecombineerd met opwekking van Elektriciteit (HRE ketels),
- Voor verlichting zijn er lampen ontwikkeld met een laag energieverbruik en lange levensduur,
- Meer energiezuinige wasmachines, droogmachines, vaatwassers

Technisch zijn we instaat om huizen te bouwen welke nagenoeg in hun eigen energie kunnen voorzien. Helaas is het allemaal nog veel te vrijblijvend. Bouwvoorschriften moeten worden aangepast om die vrijblijvendheid weg te nemen.

Gedragsbeïnvloeding
Ook in bewustwording, in gedrag van mensen moet een positieve ontwikkeling in gang gezet worden. Als we ons bewust zijn van onze persoonlijke verantwoordelijkheid en we passen dat toe in de praktijk van elke dag kunnen we naast de mogelijkheden welke de technische ontwikkelingen ons geven, ons verbruik aan grondstoffen en energie en onze bijdrage aan de bedreigingen van onze leefomstandigheden verkleinen en ons minder afhankelijk maken.
Handvatten en voorbeelden zijn er reeds in grote overvloed gegeven, door energiemaatschappijen, door de overheid e.d. Toch zullen we er een aantal noemen:

WAT KUNNEN WIJ NU, PERSOONLIJK EN DIRECT DOEN?
Aandachtspunten, meten is weten, bewustwording
• Wees je bewust van de energie welke je verbruikt, wat staat er allemaal ingeschakeld?
• Neem de elektriciteit en eventueel de gas meterstanden eens op als je een paar dagen van huis bent, vlak voor je vertrekt en direct na dat je thuis komt. Dat geeft een beeld van het verbruik wat elk moment aanwezig is het gehele jaar door. Onderzoek dan waardoor dit wordt veroorzaakt en kijk wat kan worden verminderd.
• Neem wekelijks de meterstanden van het gas, elektriciteit en waterverbruik op, vergelijk de wekelijkse verbruiken en probeer te achterhalen waardoor verschillen optreden. Vergelijk de meterstanden ook eens met buren, familie of vrienden die in vergelijkbare omstandigheden leven. Probeer de oorzaak van de verschillen te achterhalen en probeer door anders te werken, door een ander gedrag bewuster met energie om te gaan en verbruiken te verlagen.

Aandachtspunten, energieverbruik zonder afdoen van ons welbevinden
• Schakel verlichting uit in ruimten waar u niet aanwezig bent,
• Maak zo veel mogelijk gebruik van energie arme verlichting,
• Schakel de TV uit als er niemand naar kijkt, laat de TV ook niet op de slaap- stand-by stand aan staan,
• Laat opladers van batterijen en accu’s niet nodeloos onder spanning staan,
• Laat de PC, monitor, printer, scanner, fax etc. niet ingeschakeld staan als u er langere tijd niet aan werkt, ook niet in slaapstand,
• Loop alle wandcontactdozen (stopcontacten) eens na en kijk wat er allemaal op aangesloten staat en wat misschien nodeloos energie verbruikt.
• Zet de verwarming op een wat lagere temperatuur, of beter nog, schakel deze uit in ruimten waar u gedurende de dag niet verblijft.
• Laat de koelkast of vrieskast niet te lang open staan, het voorkomt ijsvorming en bespaart energie. Als ijsvorming is opgetreden verwijder dat dan, de koel- vrieskast zal beter werken en minder energie verbruiken,
• Als u waren uit de diepvriezer gaat gebruiken laat deze dan in de koelkast ontdooien, de koelkast wordt dan mede hierdoor gekoeld. Probeer te voorkomen dat ontdooid moet worden in de magnetron,
• Gebruik de magnetron selectief, laat waren op kamertemperatuur komen in de ruimte zelf en niet in de magnetron,
• Laat de wasmachines, droogtrommels en afwasmachines alleen draaien als deze optimaal vol zijn, verwarm het water niet meer dan nodig is voor de betreffende was, hang de was te drogen op rekken of waslijn als dat kan, beperk het gebruik van de wasdroger,
• Probeer verspilling van energie, dat is energieverbruik waar u niets aan heeft, te voorkomen,
• Verhit niet meer water in een waterkoker of op het comfort dan u op dat moment nodig heeft. Al het hete water dat u niet verbruikt voegt niets toe aan uw welbevinden,
• Ventilatie van een woning is erg belangrijk voor een gezond leefklimaat in huis, maar probeer te voorkomen dat lang geventileerd wordt met open ramen en de verwarming voluit ingeschakeld. Hoe vochtiger de lucht, des te meer energie is nodig om deze te verwarmen,
• Ga bewust om met het gebruik van elektrische apparatuur, zoals haardrogers, scheerapparaten, tandenborstels, mixers, elektrisch gereedschap, hete lucht apparatuur etc.
• Laat de waterkraan niet nodeloos open staan, zeker niet als warm water wordt getapt,
• Gebruik een waterbesparende douchekop, dit scheelt water- en energieverbruik,
• Ga bewust om met de aankopen die u doet, koop niet impulsief dingen of eten wat u niet gebruikt en ongebruikt weer weg doet,

Aandachtspunten welke (misschien) enige inspanning vragen
• Gebruik geen auto om korte ritten te rijden, gebruik daarvoor de fiets of ga lopen, het spaart energie en het milieu en het is goed voor uw gezondheid. Dat geldt natuurlijk ook voor brommers, scooters en motors.
• Als u de auto nodig heb voor uw werk, probeer dan te carpoolen. Kijk in het algemeen of ritten te combineren zijn,
• Let op uw rijstijl, in een hoog toerental rijden vraagt veel meer brandstof, schakel sneller door naar een volgende versnelling. Als u 50 km/uur rijd kan dat het best in de vierde versnelling en 70-80 km/uur in de vijfde versnelling
• Controleer regelmatig de bandenspanning, verkeerde spanning in de banden veroorzaakt een hoger brandstofverbruik en meer slijtage,
• Schakel de verwarming op een wat lagere temperatuur en kleed je warmer aan. Schakel de verwarming minimaal een uur voor het naar bed gaan op een lagere temperatuur, scherm de radiatoren niet af waardoor hun warmteafgifte wordt belemmerd,
• Voorkom tocht in de woning, let er op dat ook de brievenbus in de voordeur niet nodeloos open blijft staan,
• Let eens op uw manier van koken, misschien door beter gebruik te maken van de warmte zijn besparingen te realiseren,
• Indien u nog apparatuur heeft met een waakvlam, kijk dan of deze ook perioden kan worden uitgeschakeld,
• Wees een bewuste en selectieve koper. Stelt u bij elke aankoop die u zou willen doen de vraag:
- heb ik dat wel nodig, voegt het iets toe aan mijn welbevinden in het leven,
- is het alleen maar een rage, gekte van dat moment, wat in een korte tijd weer voorbij is.
• Als u aankopen doet let dan op degelijkheid en levensduur. Duurzaamheid is van essentieel belang,
• Maak gebruik van de positieve technische ontwikkelingen welk hiervoor genoemd zijn,
• Recycling, als we maximaal meewerken aan de nu bestaande recyclings mogelijkheden kan daarmee veel nieuw te winnen grondstoffen worden voorkomen,
• Let op nodeloze verpakkingen, laat producten welke nodeloos verpakt zijn staan, de fabrikant zal dan zeker de nodige aanpassingen doen,
• Let op papierverbruik, laat geen reclame binnenkomen welke weer ongelezen in (hopelijk) papierbak terecht komen. (fabricage van papier blijft veel energie kosten),
• Aanspreken van de verantwoordelijken in de politiek, dat zij een uiterste inspanning plegen om het tij te keren.
• Stel dat de overheid een ieder verplicht energie gebruik met een fors percentage te verminderen of te rantsoeneren, onderzoek hoe u dat denkt te realiseren. Gebruik het resultaat om te zien wat nu al plaats kan vinden.

De aanslag die wij met zijn allen doen op deze aarde, is volstrekt onhoudbaar. ‘Wij’ maken vrijwel alles nog in deze generaties op, van fossiele energie tot metalen en van hout tot zeldzame aarden. Daarmee zouden we onze kinderen een leeggeroofde aarde nalaten, iets wat niemand wil. Maar dan moeten we dus stoppen met onze overconsumptie! We moeten beginnen met het afbouwen van onze behoefte aan fossiele energie, en tegelijk voorkomen dat het versterkte broeikaseffect compleet uit de hand loop.